MIỀN NAM CHIẾN ĐẤU DIỄN CA

Tập thứ hai

(từ ngày tái chiến đến vụ đổ bộ Nha Trang tháng 10 – 1946)

 

TÁI CHIẾN

Đêm nay bỗng nổi gió thu,

Sài Gòn rên xiết từng khu âm thầm.

Sau khi hoãn chiến một tuần,

Cuộc điều đình trải hai lần khó xong.

Đi về bàn cãi uổng công,

Mặt ngoài vờ vẫn, tình trong gầm ghè.

Quân Tây ngong ngóng tàu bè,

Chờ ngày lương thực phỡn phè đấy thôi.

Máy bay tiếp tế đủ rồi,

Súng thêm lên với số người tăng cao.

Lại nghe tin gió xôn xao:

Ba sư đoàn sắt ồn ào vừa sang.

Gộp cùng lính cũ sẵn sàng,

Cộng là hai vạn năm ngàn địch binh.

Bên ta thừa rõ tình hình,

Ùn ùn cũng tiếp quân mình tới thêm.

Quanh thành thuốc đạn như nêm,

Giữ gìn phòng tuyến vững bền từng nơi.

Quả nhiên mùng tám tháng mười,

Hạn ngừng đã hết, máu người lại căng.

Khắp nơi khói lửa đằng đằng

Phen này trận đánh quyết rằng phải to.

TẤN CÔNG VÀ KHỦNG BỐ

Mùng mười không khí gay go,

Sài Gòn thuốc đạn khét mò bùng lên.

Phá tung khám lớn chặt lèn,

Đây giờ giải phóng thanh niên lao tù.

Mắt Tây như vướng sương mù,

Quân ta xông xáo đất thù vào ra.

Bắn nhau đến chết không tha,

Rồi khi bóng tối đã qua đầy trời,

Lẻn đi cảm tử bao người

Lửa thiêu lại hủy mấy nơi tan tành.

Suốt ngày mười một, xe Anh

Chở quân Ấn đến Tân Bình làm hung.

Lan sang Bà Chiểu một vùng,

Giày lên ngõ hẻm hang cùng hại dân.

Nhà thương toàn chứa bệnh nhân,

Cũng không yên nổi với quân bạo tàn.

Vệ binh tím ruột căm gan

Hè nhau quyết phải diệt tan lũ thù.

Tiếc vì súng ít, nhà hư,

Đánh lâu không được, phải thu sức về.

Giặc xông bắt bớ tứ bề,

Già tay khủng bố não nề thanh niên.

Suốt vùng Gia Định ngày đêm,

Những xe bọc sắt liền liền bắn ta.

Tai nạn Gò Vấp khôn qua,

Dân quê dại dột kéo ra đầy đồng.

Ngỡ xem được lính “lông hồng”,

Hay đâu bỏ mạng vào tròng bao vây.

Máu oan đỏ khé rãnh cày,

Lẫn muôn vỏ đạn rụng đầy ruộng hoang.

Lại thêm giặc tuốt vô làng,

Xét đao khám súng vơ quàng bắt xiên.

Những người đang trạc thanh niên,

Chậm giơ tay, bị bắn liền không tha.

Trong khi dân chúng rên la,

Thì Tây luồn lọt đã qua nhiều đường.

Đóng nhiều chỗ, vượt nhiều phương,

Đều do Anh, Nhật bầy tuồng giống nhau.

TRẬN THỊ NGHÈ

Qua đêm đến sáng hôm sau,

Thị Nghè tiếng súng bắt đầu bùng to.

Đôi bên giao chiến hàng giờ,

Cầu Kinh vẫn vững bóng cờ quân Nam.

Anh cho lính đóng Cầu Ngang,

Ngược lên Gò Vấp, cản đàng giao thông.

Nghiêm canh Cầu Mới, Hạnh Thông,

An Nhơn bực tức muôn lòng quân ta.

Lửa ngòi thuốc súng bùng ra,

Một cơn xung đột quyết là gắt gay.

Thị Nghè dẫu bị bao vây,

Nhà dân dẫu bị quân Tây đốt càn,

Người lo chiến đấu bền gan,

Người lo cứu vớt tai nàn đau thương.

Người lo tiếp tế binh lương,

Trong mưa đạn réo, máu xương tiếc gì!

Phá tung ba mặt trùng vi,

Hạ trăm mạng địch tức thì chết tươi.

EM NHỎ HÀNG XANH

Hàng Xanh lửa cũng bén mồi,

Ấy khu lao động chất người thép gang.

Tây đem xuồng máy đánh sang,

Ba bề vây kín xóm làng đổ vô.

Giáp công, Anh đóng mặt tư

Bộ hành ngăn cấm không từ một ai.

Dân ta phần rút ra ngoài,

Phần trong chiến đấu, chia hai gọn gàng.

Giữ gìn ba xóm vững vàng,

Mấy tay bắn giỏi lại càng sướng tay.

Gió lùa bóng giặc sạch bay,

Nhắm mười thì tám chín thây ngã xoài.

Nhưng ta khó giữ lâu dài,

Khi quân địch thắt từ ngoài vào trong.

Hãm cho đạn cạn, lương không,

Bốn mươi quân giải phóng lòng xắt xeo.

Có em trinh sát quyết liều,

Vòng vây lớp lớp hiểm nghèo vượt qua.

Mặt mày bùn trát đất pha,

Áo quần xây xước chông chà rách tươm.

Vẫn mang nào đạn nào cơm,

Tiếp tay chiến sĩ đang cơn khốn cùng.

Chim non xâu mái bão bùng,

Cánh nhỏ không ngừng ra tử vào sinh,

Dẫn chân bốn chục đàn anh,

Thoát vây hai chuyến nguyên lành cả hai.

BẮN GIẾT ĐÀN BÀ TRẺ CON

Xế trưa, lửa cháy tuôn dài,

Tây theo nẻo khói bắn hoài tốn công.

Quân ta đã rút lui xong,

Chúng vào bắt rặt đàn ông ngù ngờ.

Đàn bà ôm dấu con thơ,

Đòn đau, của mất bụi bờ dạt đi…

Rằng: “Con ơi, giặc nó nghe,

Thôi con, con khóc làm gì, con ôi!”

Lửa bay tàn đỏ rực trời,

Giặc thì nuốt sống ăn tươi chó gà.

Bỗng trong hầm khói vùng ra,

Một em nhỏ dại kêu cha ời ời…

Bóng cha đã tắt đâu rồi,

Chỉ trông thấy lũ mặt người bụng lang.

Mồm nhe, mắt trố, tay dang

In tuồng một ổ hổ mang cất đầu,

Trẻ con đã biết gì đâu,

Không tha, giặc cứ nhâu nhâu tóm xằng.

Thằng xốc ngược, thẳng tưới xăng.

Than hồng một đám, chúng quăng em vào.

Cảnh thương kể xiết làm sao!

Dã man lũ địch ồn ào vẫn qua,

Đầu cầu khắp nẻo khám tra

Năm trăm dân bị bắt ra Sài Gòn.

Lưỡi lê thúc tới cạnh sườn,

Cưỡng lời một tiếng, hỏi còn gì thân!

Rồi đêm Pháp lại bắn dân,

Phía tây thành phố cho quân đánh tràn.

Bắn ra đại bác râm ran.

Dân lành nhốn nháo chết oan trăm người.

Lửa căm sáng rực góc trời,

Ta thề nổ súng không ngơi trả thù.

Trên sông tầu địch lù lù,

Một chiếc khói mù trúng đạn đắm ngay.

Mười ba, vừa rạng bóng ngày

Thị Nghè lại vọt máu đầy lửa than.

Trẻ con chập chững lánh nàn,

Giặc đem đập chết dưới bàn tay đanh.

Cứu thương mấy chị hiền lành,

Cũng không thoát nổi hàng nanh chó cuồng.

Từng người chiến sĩ trọng thương,

Nằm chờ hớp nước ngang đường quặn đau.

Quân thù qua đó đua nhau,

Đâm cho chết hẳn dưới đầu lưỡi lê.

ĐÁNH VỀ TRƯỜNG BAY

Sài Gòn đại bác càng ghê,

Suốt đêm kịch chiến lan về trường bay.

Quân ta đánh rốc phia tây,

Phá tòa nhà lớn ở ngay Cầu Hàng.

Cướp xe thiết giáp dễ dàng

Khiến binh địch phải kiếm đàng rút lui.

Bỏ trơ với lửa ngùi ngùi,

Bốn cam-nhông cháy sặc mùi dầu xăng.

Hôm sau, Chợ Lớn, Phú Lâm,

Ta tới rầm rầm mấy lượt tấn công.

Làm cho quân địch nổi hung,

Phá nhà, cướp của, lại lùng bắt ta.

ÔNG GIÀ HÉO HON

Héo Hon có một ông già

Tám mươi còn sức đứng ra trận cầu.

Xế trưa nắng trắng bụi ngầu,

Tám xe bọc sắt nối nhau phóng dài.

Đường lên Gò Vấp ấy ai,

Màu da má hóp chưa phải vết hờn.

Tám mươi thu cũ tiêu mòn,

Mà lòng Vệ quốc lại còn thắm say.

Đất thơm, xe giặc đã giày,

Núp trong gai có thấy cay mùi gừng.

Ông già càng nặng trĩu lưng,

Thét đoàn du kích hùng hùng máu sôi.

Đánh ra một trận tơi bời.

Héo Hon sau đó vàng rơi bóng chiều.

Trăm thây lính địch còng queo,

Năm xe cháy rụi lửa thiêu cạn dầu.

Quân ta chỉ mấy người đau,

Nằm rên còn ngắm chòm râu ông già.

 

CÁC CHỊ BÌNH XUYÊN

Bến Thành thêm chuyện xông pha,

Một toán đàn bà đốt chợ ban đêm.

Đồn rằng các chị Bình Xuyên,

Giúp đoàn du kích áo đen đánh vào.

BỐN MẸ CON HỌ CAO

Sáng ngày mười sáu nhôn nhao,

Miền Nam sung sướng đón chào Bắc, Trung,

Khí hăng chuyển mạnh núi rừng,

Hàng ngàn chiến sĩ bừng bừng tới nơi.

Họ Cao có chuyện bốn người,

Ra đi mẹ héo cũng sôi lòng già.

Hai con đóng lính quê nhà,

Hai con vác súng xông pha chiến trường.

Cõi Nam hun hút chiều sương,

Áo mặc lên đường vải mẹ cắt may.

Ngậm ngùi thêm lúc chia tay,

Lưng vòng tràng đạn túi đầy lương khô,

Còn nghe lời mẹ dặn dò:

“Thiếu gì con nhắn mẹ lo gửi vào.

Dưới cờ đỏ ánh vàng sao,

Miễn con đường phụ đồng bào quốc dân.

Nhà ta của dẫu có ngần,

Cũng xin gánh vác bổn phần quân nhu”.

HỎA CÔNG

Đã tăng bộ đội nhiều khu,

Chờ đêm ta nhắm địch thù tấn công.

Xóm Giầu ào tới như giông,

Trưởng bay đánh thốc mấy vòng cũng ghê.

Anh mang thiết giáp sáu xe,

Với ba trăm lính hâm hè giải vây.

Thiếu trang 10,11

Thắng trong bi tráng một trời,

Nào hay một thác mấy mươi anh hùng!

Nước trung, nợ cũng đền chung,

Cười tuôn giọt máu cuối cùng vẻ vang.

 

MƯỜI NGÓN TAY

Chiến công chép một trang vàng,

Lại ghi thêm cả mấy hàng son tươi:

Thanh niên mặt trận vài nơi,

Quân thủ chưa đến, trông vời sốt gan.

Viết thư gửi tới Ủy ban,

Xin cho mau được nhập đoàn chiến binh.

Mở thư, ai cũng rùng mình

Ngón tay tỏ trí hy sinh từng người.

Điểm xem đều đặn có mười,

Chặt ra chỉ để cố đòi tòng quân.

NGƯỜI MẸ CẢM TỬ

 

Đàn bà thắt buộc yếm khăn,

Có người ngực chửa vượt tầm bụng cao,

Mặt buồn ai hiểu ra sao,

Không cười nói, chẳng kêu gào, lần đi…

Bắp chân máu nặng như chì,

Duy đôi con mắt lầm lì sáng lên.

Đường quân Pháp trẩy chặt lèn,

Người đàn bà nấp một bên, bắn vào.

Hùm beo cả lũ xôn xao,

Ngỡ rằng thượng sứ quân cao chết rồi.

Quân cao chưa chết, gượng cười,

Truyền bầy lính dưới khắp người sởn gai:

“Khen cho gái ấy cũng tài,

Giao về nhà để hôm mai tra dần”.

Trông trời uất ức lệ chan,

Ai hay thiếu phụ ngấm ngầm lòng đau,

Súng tay giặc lấy còn đâu,

Nghĩ con sắp nở, cúi đầu sống thêm.

KHÔNG HỢP TÁC

Cực thân đất đỏ bao miền,

Có già ba vạn phu phen một lòng,

Đã thề không ở là không,

Ra đi bìu díu lưng còng vợ con.

Thà rằng siêu giạt từng cơn,

Chẳng thèm nhục nhã làm vườn cho Tây.

Cao su muôn gốc nhựa đầy,

Hoang liêu từ độ vắng tay bạn vàng.

Vũng Tàu, chiến hạm vừa sang

Đổ thêm quân Pháp nghênh ngang lên bờ.

Bốn trăm lính Việt ngẩn ngơ,

Nằm dưới hầm chờ mãi chẳng được ra.

Tây e ta lại gặp ta,

Nhỡ ta dở dáo ắt là chúng nguy.

Bến Nam tầm mắt xanh rì,

Anh em ta vọng quốc kỳ mà đau.

Mặc quân Anh Ấn không ngừa,

Phòng tuyến mở bừa để chúng tràn qua.

Vừa cười nhũn nhặn chưa xa,

Thình lình giở mặt cáo già nạ rơi.

Chúng quay súng bắn ta rồi,

Giúp cho quân Pháp đồng thời tấn công.

Thị Nghè, Cầu Kiệu, Cầu Bông,

Thấp cơ một trận ta cùng tan hoang.

TRẬN AN NHƠN, BÌNH LỢI

Những miền An Lộc, Bến Phan.

Dân quân đã thắng vẻ vang rửa hờn,

Gồm thâu cả trận An Nhơn,

Tám mươi mạng giặc chết dồn một phen.

Sài Gòn sông nước ngược lên,

Nhật mất bảy thuyền gạo tải cho Tây.

Hăm hai đang lúc nửa ngày,

Ta về Bình Lợi đánh bay quân thù.

Bãi sông xác trắng trời thu,

Tàn bình lẩn bóng khói mù rút xa.

Đầu cầu ta kéo ùa qua,

Liên thanh đặt khắp mái nhà phòng nghiêm.

Đường dài bố trí hai bên,

Lại toan thừa thắng tiến lên Sài Gòn.

Song le giặc mạnh vẫn còn

Suốt vùng Gia Định quây tròn lấy nhau.

Khiến ta chạm sức đường đâu,

Đành về đợi sửa trận sau hoàn toàn…

 

NAM TRUNG BỘ ĐỘNG BINH

Cũng ngày hôm ấy NhaTrang,

Ngòi nổ sẵn sảng tiếp lửa bùng to.

Người Nam Trung bộ nóng chờ,

Từ bao nay mới đến giờ hành quân.

Mười hai hôm trước biển gầm

Đã dưa vào một tầu ngầm của Tây,

Bảy nhăm lính tớ quan thầy,

Bám lên bến cát chờ ngảy tấn công.

Ta dù vướng Nhật chặn trong,

Muôn dân cũng chỉ một lòng đánh luôn.

Nay thêm mai tiếp ùn ùn,

Binh thù núp bóng anh lùn lần chân.

Dằng dai được ngót hai tuần,

Cái ung đã chín dần dần vỡ ra,

Kẻ nào xâm phạm dất ta,

Máu đền cho máu ắt là ruỗng xương.

Lời nguyền vang khắp bốn phương,

Đây giờ chiến thắng gió đương chuyển vần.

PHƯỚC HAI VẤY MẤU

Phước Hai tản mát thường dân,

Mấy người gặp giặc bị đâm chết rồi.

Dạ mang bụng chửa kêu giời

Lưỡi lê khôn đỡ qua hơi thở tàn,

Giữa vùng cửa mất nhà tan,

Còn thây em nhỏ phơi gan bên đường.

Tin về, thành phố mù sương,

Đìu hiu đánh dấu chiến trường là đây.

Khép liền hàng ngũ bao vây,

Quân ta ít ỏi chưa đầy bồn trăm.

Đối phương hơn gấp báy lần,

Nghin hai lính Pháp rặt cầm súng Anh,

Với nghìn rưởi Nhật xúm quanh,

Giúp Tây đã lộ rành rành không sai.

PHÂN ĐỘI PHẠM DỰC

Bốn giờ sáng sớm hăm hai,

Quân ta được lệnh từ ngoài đẩy lên,

Một phân đội mạnh mang tên

Chỉ huy Phạm Dực nặng nguyền xung phong

Phá tan ba chiếc cam-nhông,

Giết hai chục mạng mát lòng ráo khô.

Chiếm yên y viện Pát-tơ,

Lại xông lên diệt trại thù thứ hai.

Trận sân vận động cũng tài,

Ta thẳag từ ngoài đánh thộc vào trong.

Phá thêm hai chiếc cam-nhông,

Giết mười bảy mạug giữa vòng hiểm ngụy,

Đoạn nhằm bờ biển tiến đi,

Bắn eho tầu địch nặng nề đau thương,

Xế trưa mới hết độ đường,

Khói xa mặt nước mấy luồng bạc phơ,„

Ta về y viện Pat-tơ,

Dàn quân bố trí đợi chờ trận sau.

Lòng hăng xung sát lần đầu,

Tiếc cho hai bạn quá đau bỏ mình.

Thêm mươi tai nạn dân lành

Chậm chân lỡ gặp cháy thành vạ lây.

CẢM TỬ PHAN VĂN ĐIỀM

Còn quân mặt khác ra tay,

Có hai phân đội cũng đầy vẻ vang.

Nhà Đèn đánh phá tan hoang,

Đội viên cảm tứ: anh PhanVăn Điềm,

Tay cầm lựu đạn xông lên,

Ném vào máy điện, bóng đen tối xầm.

Nhà thương qua đó râm râm,

Chướng nhìn cờ Pháp bay thầm trong sương.

Giặc trong bắn rát ra đường,

Ta vào cũng lọt như thường, chúng lui,

Lá eờ xâm lược đã rơi,

Sao mai vàng tía giữa trời hiện ra.

Thẳng chân lên hãm nhà ga,

Quân mình uy hiếp giặc già càng kinh,

Lửa gang lựu đạn tung hoành,

Ba mươi mạng địch đã thành xác khô.

Sắc trời rạng vẻ tinh mơ,

Vẹn thu bộ đội, ta chờ đêm sau.

TỪ SƠN TRUNG ĐẾN BÌNH TÂN

 

Sơn Trung nẻo ấy ngàn sâu,

Quân đân dẫu ở đâu đâu cũng về.

Sáng ra, tức tối não nề,

Tây van vỉ Nhật liệu bề cứu cho.

Liên thanh từng chuỗi lia mò,

Chúng lùng bắn khắp nơi ngờ bóng ta.

Trọn ngày u uất trôi qua,

Trời xập tối nhòa, Nhật đánh càng hung,

Tiến vào mặt trận Sơn Trung,

Lan dài suốt đến Mã Vòng nã nhau.

Cả đêm quân chiến đương đầu,

Ta cầm cự tới hôm sau dăng dài,

Rồi lui về núi Phương Sài,

Lập xong thế trận thứ hai đợi chờ.

Giữa khi thành phố mịt mờ,

Bỏ hoang đồn sở lại cho quân lùn.

Tuy nhiên trong đó vẫn còn

Tác chiến không sờn một đại đội ta.

Bình Tân giặc cũng tràn qua,

Dưới vành mũ Nhật, lại là mắt Tây,

Quân ta đón đánh lần này,

Bắn nhau mấy chập, lửa bay trời vàng.

Đạn thù vùn vụt lia sang,

Xóm gianh bén lửa dễ dàng cháy to.

Súng im, trơ đống tàn gio,

Sĩ quan một gã chết co bên đường,

Với ba lính Nhật phơi xương.

Quân ta chẳng phải đau thương người nào.

Chỉ căm khói giặc mờ cao

Còn âm ỷ tiếng kêu gào nhà dân.

TRẬN MÃ VÒNG

Tối hai mươi bốn, mây vần,

Mưa khuya dội xuống mấy lần bùn sâu.

Quân thù đánh úp rất mau,

Phương Sài bỗng sáng lên màu lửa binh.

Vòng vây bủa tới thình lình,

Đành hai tiểu đội quân mình rời xa.

Mã Vòng giặc cũng tràn qua,

Hoang vu nào thấy bóng ta chỗ nào,

Lùm cây bãi rậm xông vào,

Ngờ đâu ai rắp mưu cao mất rồi.

Lối đêm khấp khểnh hẹp hòi,

Bỗng đùng một tiếng rậy trời hò reo,

Hàng trăm làn đạn vèo vèo

Xói vào giữa bước cheo leo quân thù.

Nấp trong những bụi mù u,

Một phân đội Việt đúng giờ tấn công.

Ào ào như gió, rồi xong,

Hả hê ta rút sang sông vẹn toàn,

Để trơ lại đám giặc tàn,

Gồm ba mươi xác phanh gan lộn mề.

CỔ THỦ NHA TRANG

Cách sông um bóng dừa che,

Là nơi sau đó đi về quân đân.

Chạy dài nước bạc xa ngăn,

Rừng cây bát ngát mấy tầng kín bưng.

Ta lo kháng chiến không ngừng,

Trận mới lại dùng phòng tuyến vừa gây.

Xóm Cồn sát khí liền mây,

Cồn Dương, Lư Cảm càng đầy viện binh,

Kể qua Chợ Mới dân tình

Ngấm ngầm máu chiến trong mình nổi sôi.

Ngã ba xe lửa là nơi

Quân ta ráo riết khôag ngơi canh phòng.

Mắt thù vẫn dõi sang sông,

Bên sông vững chãi cờ hồng vẫn bay.

Tầu, xe tiếp tế đêm ngày,

Đường sắt vẫn đầy hai mạn quân dân.

Giữ cho bộ đội bền chân

Chống cùng khí giới tối tân lũ thù.

Mấy phen khói xỉn trời thu,

Luân lưu tầu giặc ghé bờ Ru Ri,

Nó tung trái phá dương uy,

Máy bay ba chiếc đôi khi lượn vòng,

Súng ta không ngớt sôi nòng,

Hai tầu Tây vỡ long đong chạy dài…

Tuy nhiên cầm cự dẻo dai,

Nha Trang vẫn nổi chông gai chập chùng.

Đổ ra giòng máu miền Trung,

Thế nguy Nam, Bắc đứt tung rõ ràng,

Không! Không được mất Nha Trang!

Mưu thù càng ác, ta càng mạnh hơn.

Muôn tay một nắm căm hờn,

Nguyện mau xáp lại vẹn tròn đất đai.

Tiếng con chim biển kêu dài…

Bắt hơi, chim núi mạn ngoài đổ vô,,,

Gái trai già trẻ say sưa,

Bước chân Nam tiến vang đưa hào hùng…

SẼ RA TIẾP TẬP THỨ BA

Từ mặt trận Nha Trang trở đi…

NXB Văn hóa cứu quốc, tháng 10 năm 1946